Listopad to moment, kiedy powoli zamieniamy lekkie płaszcze na cieplejsze kurtki, wyciągamy z szaf szaliki i zaczynamy zastanawiać się, czy tegoroczna zima będzie śnieżna. Tym razem prognozy budzą szczególne zainteresowanie. Wszystko przez wir polarny, którego nietypowe zachowanie może wpłynąć na pogodę w kolejnych miesiącach.
Czym właściwie jest wir polarny?
Choć nazwa brzmi nieco groźnie, wir polarny nie jest żadnym nowym ani niezwykłym zjawiskiem. To rozległy układ bardzo zimnego powietrza i silnych wiatrów, który tworzy się nad obszarami polarnymi i nasila w chłodnej części roku. Kiedy wir jest silny i stabilny, pomaga utrzymywać najzimniejsze powietrze w rejonie Arktyki. Problem pojawia się wtedy, gdy zaczyna słabnąć, zmieniać kształt lub ulegać podziałowi.
Takie zaburzenia mogą wpływać na cyrkulację atmosferyczną i sprzyjać napływowi arktycznego powietrza dalej na południe, także do Europy. Nie oznacza to jednak, że każde osłabienie wiru automatycznie przynosi silne mrozy.
Meteorolodzy obserwują niepokojące zmiany
W listopadzie 2026 roku doszło do wyjątkowo wczesnego i silnego zaburzenia stratosferycznego wiru polarnego. Zjawisko przyciągnęło uwagę meteorologów, ponieważ podobne sytuacje częściej obserwuje się w późniejszej części zimy.
Jak wynika z analizy IMGW opublikowanej 13 listopada, na pogodę w nadchodzących miesiącach mogą wpływać jednocześnie trzy zjawiska: osłabienie wiru polarnego, zmiany cyrkulacji nad północnym Atlantykiem oraz silne El Niño na Pacyfiku. Ich połączenie sprawia, że przewidywanie przebiegu zimy jest szczególnie trudne. Możliwe są zarówno okresy łagodnej pogody, jak i wyraźniejsze ochłodzenia.
Czy w Polsce spadnie śnieg już w grudniu?
Według najnowszej analizy IMGW część długoterminowych symulacji wskazuje na możliwość wystąpienia pierwszych wyraźniejszych epizodów zimowych już w pierwszej dekadzie grudnia. Kolejne ochłodzenia i opady śniegu mogą pojawić się w drugiej połowie miesiąca, w okolicach świąt Bożego Narodzenia oraz na początku stycznia.
Nie oznacza to jednak, że śnieg będzie leżał przez wiele tygodni. Bardziej prawdopodobny w rozpatrywanych scenariuszach jest zmienny przebieg zimy, z okresami mrozu przeplatanymi ociepleniami. Meteorolodzy podkreślają, że prognozy sezonowe pokazują możliwe tendencje, a nie dokładną pogodę na konkretne dni. Na odpowiedź, czy tegoroczne święta będą białe, trzeba więc jeszcze poczekać.
Czy już wyciągać najcieplejsze kurtki?
Jeśli liczyłaś na zimę bez śniegu i mrozu, najnowsze informacje mogą nieco ostudzić twój optymizm. Nie ma jednak powodów, by już teraz przygotowywać się na wyjątkowo surową zimę. Osłabienie wiru polarnego zwiększa możliwość wystąpienia chłodniejszych epizodów, ale nie przesądza o pogodzie w Polsce. Duże znaczenie będzie miało to, jak w kolejnych tygodniach ułożą się układy ciśnienia nad Europą i Atlantykiem.
Na razie warto po prostu przygotować zimową garderobę – sprawdzić stan ciepłych kurtek, butów i rękawiczek. Szczególnie że nawet podczas stosunkowo łagodnej zimy mogą zdarzać się dni z silnym mrozem.
Źródło: IMGW-PIB, analiza Agnieszki Prasek z 13.11.2026; Euronews, 5–6.11.2026; NOAA National Weather Service, „What is the Polar Vortex?”.