Nie istnieje jeden idealny typ pracownika. To, co w jednej pracy będzie ogromnym atutem, w innej może przeszkadzać. Psychologowie od lat badają jednak związki między osobowością a tym, jak funkcjonujemy zawodowo.
Jednym z najlepiej przebadanych modeli osobowości jest tzw. Wielka Piątka. Opisuje ona pięć szerokich wymiarów: otwartość na doświadczenia, sumienność, ekstrawersję, ugodowość oraz neurotyczność, której przeciwległym biegunem jest stabilność emocjonalna.
Nasz quiz nie jest profesjonalnym testem psychologicznym ani narzędziem rekrutacyjnym. Został zainspirowany wiedzą o cechach osobowości i ma przede wszystkim skłonić do przyjrzenia się temu, jak działasz w pracy.
Przy każdym pytaniu wybierz jedną odpowiedź – tę, która najlepiej opisuje ciebie. Zapisuj litery A, B, C lub D. Na końcu policz, której masz najwięcej.
1. Dostajesz duży projekt z terminem za miesiąc. Co robisz najpierw?
A. Rozpisuję etapy, terminy i od razu wpisuję wszystko do kalendarza.
B. Zastanawiam się, jak można zrobić go ciekawiej niż zwykle.
C. Sprawdzam, z kim będę pracować i umawiam pierwszą rozmowę.
D. Najpierw chcę zrozumieć temat. Czytam, szukam informacji i analizuję możliwości.
2. Szef mówi: „Musimy wszystko zrobić inaczej”. Co myślisz?
A. „Dobrze, ale najpierw ustalmy konkretny plan”.
B. „Wreszcie! Mam już kilka pomysłów”.
C. „Ciekawe, co na to reszta zespołu”.
D. „Dlaczego zmieniamy dotychczasowy sposób i czy na pewno nowy będzie lepszy?”.
3. Masz wyjątkowo dużo pracy. Co robisz?
A. Ustalam priorytety i realizuję zadania jedno po drugim.
B. Najpierw robię to, co najbardziej mnie wciąga. Kiedy złapię rytm, reszta pójdzie łatwiej.
C. Rozmawiam z zespołem. Może możemy podzielić się zadaniami albo sobie pomóc.
D. Sprawdzam, które zadania naprawdę są konieczne i czy części z nich nie da się zrobić inaczej.
4. Na spotkaniu ktoś proponuje rozwiązanie, z którym się nie zgadzasz.
A. Pokazuję, gdzie widzę problem i proponuję konkretną alternatywę.
B. Rzucam inny pomysł. Może poprowadzi nas w zupełnie nową stronę.
C. Staram się powiedzieć to tak, żeby nikogo nie urazić.
D. Pytam o argumenty. Zanim odpowiem, chcę zrozumieć tok myślenia tej osoby.
5. Które zdanie najbardziej do ciebie pasuje?
A. Nie lubię zostawiać niedokończonych spraw.
B. Rutyna bardzo szybko mnie męczy.
C. Atmosfera w pracy ma dla mnie ogromne znaczenie.
D. Zanim podejmę decyzję, lubię mieć wystarczająco dużo informacji.
6. Masz wolną godzinę w pracy. Co robisz?
A. Załatwiam rzeczy, które od dawna czekają na mojej liście.
B. Zaczynam coś, na co wcześniej nie było czasu.
C. Sprawdzam, czy ktoś z zespołu nie potrzebuje pomocy.
D. Czytam, analizuję albo szukam sposobu, żeby coś usprawnić.
7. Co najbardziej irytuje cię u współpracowników?
A. Niedotrzymywanie terminów i chaos.
B. Zdanie: „Zawsze robiliśmy to w ten sposób”.
C. Konflikty, złośliwości i rywalizacja.
D. Podejmowanie decyzji bez zastanowienia.
8. Dostajesz krytyczną uwagę dotyczącą swojej pracy.
A. Chcę wiedzieć konkretnie, co mam poprawić.
B. Najpierw mnie to drażni, ale szybko zastanawiam się, czy da się z tego wyciągnąć coś ciekawego.
C. Najbardziej zastanawiam się, czy osoba, która to powiedziała, jest na mnie zła.
D. Analizuję uwagę i sprawdzam, czy rzeczywiście jest uzasadniona.
9. Jak najczęściej podejmujesz ważne decyzje zawodowe?
A. Patrzę na cel, konsekwencje i to, co trzeba zrobić.
B. Często kieruję się intuicją.
C. Rozmawiam z ludźmi, którym ufam.
D. Porównuję możliwości i długo zbieram informacje.
10. Gdyby współpracownicy mieli opisać cię jednym zdaniem, co najprawdopodobniej powiedzieliby?
A. „Można na niej polegać”.
B. „Zawsze wpada na coś nowego”.
C. „Potrafi dogadać się z każdym”.
D. „Zauważa rzeczy, których inni nie widzą”.
Najwięcej odpowiedzi A: Organizatorka
Lubisz wiedzieć, dokąd zmierzasz. Terminy traktujesz poważnie, pamiętasz o szczegółach i raczej nie potrzebujesz, żeby ktoś przypominał ci trzy razy o tym samym zadaniu.
Twój styl ma wiele wspólnego z cechą, którą psychologowie określają jako sumienność. Badania nad Wielką Piątką wielokrotnie wykazywały jej związek z funkcjonowaniem zawodowym. Osoby o wysokiej sumienności częściej są dobrze zorganizowane, wytrwałe i skoncentrowane na celu.
Jest jednak druga strona medalu. Plan daje ci poczucie kontroli, dlatego nagłe zmiany mogą irytować cię bardziej niż innych. Możesz też mieć tendencję do brania na siebie zbyt wielu obowiązków, bo „przecież szybciej zrobię to sama”.
Twoje zawodowe wyzwanie? Czasami pozwolić, żeby coś było wystarczająco dobre, zamiast idealnie dopięte.
Najwięcej odpowiedzi B: Inicjatorka
Nowy projekt? Świetnie. Burza mózgów? Jeszcze lepiej. Zdanie „robimy tak od dziesięciu lat” prawdopodobnie nie jest najlepszym sposobem, żeby cię zmotywować.
Lubisz zmianę, nowe możliwości i eksperymentowanie. W języku Wielkiej Piątki blisko temu stylowi przede wszystkim do otwartości na doświadczenia, a częściowo również do ekstrawersji.
Twoją przewagą jest łatwość rozpoczynania. Tam, gdzie inni widzą problem, ty często dostrzegasz możliwość. Gorzej może być wtedy, kiedy ekscytujący początek zamienia się w trzy tygodnie żmudnego dopracowywania szczegółów.
Twoje zawodowe wyzwanie? Nie tylko zaczynać, ale również kończyć.
Najwięcej odpowiedzi C: Łączniczka
Doskonale wyczuwasz atmosferę. Wiesz, kto jest przeciążony, kto z kim się nie dogaduje i kiedy lepiej powiedzieć coś wprost, a kiedy odczekać.
Ten styl nawiązuje przede wszystkim do ugodowości oraz części cech związanych z ekstrawersją. Relacje są dla ciebie ważne, a współpraca zwykle przychodzi ci łatwiej niż rywalizacja.
Jest tylko jedna pułapka: możesz zbyt często brać odpowiedzialność za komfort innych. Zgadzać się na dodatkowe zadanie, żeby kogoś nie zawieść. Łagodzić konflikt, choć sama jesteś zła. Albo nie powiedzieć szefowi, że pomysł jest fatalny, bo nie chcesz tworzyć napięcia.
Twoje zawodowe wyzwanie? Pamiętać, że bycie dobrym współpracownikiem nie oznacza zgadzania się na wszystko.
Najwięcej odpowiedzi D: Odkrywczyni
Zanim powiesz „tak”, chcesz wiedzieć dlaczego. Lubisz docierać głębiej, szukać zależności i rozumieć, zamiast tylko wykonywać.
W tym stylu spotykają się przede wszystkim otwartość na doświadczenia, ciekawość oraz ostrożniejsze podejmowanie decyzji. Prawdopodobnie dobrze odnajdujesz się tam, gdzie trzeba analizować informacje, szukać rozwiązań albo nauczyć się czegoś nowego.
Problem pojawia się wtedy, kiedy informacji nigdy nie jest wystarczająco dużo. Jeszcze jeden artykuł, jeszcze jedno porównanie, jeszcze chwila na zastanowienie – i decyzja, którą można było podjąć wczoraj, nadal czeka.
Twoje zawodowe wyzwanie? Rozpoznać moment, w którym dalsza analiza nie prowadzi już do lepszej decyzji, tylko ją opóźnia.
Masz remis? To akurat dobra wiadomość
Jeśli A i D albo B i C idą u ciebie łeb w łeb, nie próbuj na siłę wybierać jednego wyniku. Osobowość nie składa się z czterech szufladek, a większość z nas będzie rozpoznawała w sobie elementy kilku opisów.
Zresztą właśnie to jest najważniejszym wnioskiem z badań nad osobowością w pracy. Nie istnieje jeden zestaw cech, który automatycznie tworzy „idealnego pracownika”. Dużo zależy od stanowiska, zespołu i środowiska, w którym działamy.
Warto więc zadać sobie jeszcze jedno pytanie: nie tylko „jakim pracownikiem jestem?”, ale również „czy moja obecna praca pozwala mi pracować w sposób, w którym jestem najlepsza?”.
Źródło: Ethan Zell, Tara L. Lesick, „Big five personality traits and performance: A quantitative synthesis of 50+ meta-analyses”, „Journal of Personality”; Brent W. Roberts i in., „A century of research on conscientiousness at work”, „PNAS”; American Psychological Association, materiały dotyczące osobowości i wyników w pracy.