Osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej nie robią tych 5 rzeczy. Nawet gdy ktoś wyprowadzi je z równowagi

opanowana emocjonalnie kobieta
Nie podnoszą głosu, żeby wygrać dyskusję. Nie muszą mieć ostatniego słowa i nie traktują każdej krytycznej uwagi jak osobistego ataku. Osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej nie są odporne na złość, rozczarowanie czy frustrację. Różnica polega na tym, co robią z tymi emocjami. A pewnych zachowań świadomie starają się unikać.

Każdy z nas zna kogoś, kto potrafi zachować spokój nawet podczas wyjątkowo nieprzyjemnej rozmowy. Nie dlatego, że niczego nie czuje. Po prostu nie pozwala, by chwilowe emocje decydowały o wszystkim, co powie lub zrobi. To jedna z umiejętności związanych z inteligencją emocjonalną, czyli zdolnością rozpoznawania, rozumienia i regulowania emocji – zarówno własnych, jak i innych ludzi.

Psychologowie Peter Salovey i John D. Mayer, którzy rozwijali koncepcję inteligencji emocjonalnej, zwracali uwagę, że nie chodzi wyłącznie o empatię czy bycie miłym. Równie ważna jest umiejętność korzystania z informacji, jakie niosą emocje, oraz świadomego kierowania własnymi reakcjami. Jak wygląda to w codziennym życiu? Oto pięć zachowań, których osoby dobrze radzące sobie z emocjami zazwyczaj starają się unikać.

1. Nie odpowiadają natychmiast, kiedy ktoś je zrani

Ktoś rzuca złośliwy komentarz, podważa nasze kompetencje albo mówi coś, co trafia w wyjątkowo czuły punkt. Pierwszy impuls? Odpowiedzieć równie ostro. Udowodnić, że nie damy się tak traktować. Najlepiej natychmiast. Osoby o rozwiniętych umiejętnościach regulowania emocji częściej potrafią dostrzec różnicę między tym, co czują, a tym, co chcą zrobić. Wiedzą, że złość jest naturalną reakcją, ale nie musi automatycznie prowadzić do działania.

Czasami wystarczy kilka sekund milczenia. Innym razem lepiej powiedzieć: „Nie chcę teraz o tym rozmawiać. Wrócimy do tego później”. To nie oznaka słabości ani unikania konfrontacji. Przeciwnie – świadoma decyzja, by nie oddawać kontroli nad swoim zachowaniem chwilowemu impulsowi.

2. Nie traktują każdej krytyki jak ataku na własną wartość

Usłyszenie, że zrobiliśmy coś źle, rzadko bywa przyjemne. Nawet konstruktywna uwaga potrafi uruchomić mechanizmy obronne. Zaczynamy się tłumaczyć, szukać winnych albo przypominać rozmówcy jego własne błędy. Tymczasem dojrzałość emocjonalna pozwala oddzielić ocenę konkretnego zachowania od oceny samego siebie.

To, że ktoś nie zgadza się z naszym pomysłem, nie oznacza, że uważa nas za niekompetentnych. A fakt, że popełniliśmy błąd, nie przekreśla wszystkich naszych osiągnięć. Osoba, która potrafi spojrzeć na krytykę z dystansem, nie musi automatycznie jej przyjmować. Może zastanowić się, czy jest w niej coś wartościowego, a jeśli uzna ją za niesprawiedliwą – spokojnie postawić granicę. Nie każda opinia zasługuje na naszą uwagę. Ale też nie każda nieprzyjemna uwaga jest próbą zranienia.

3. Nie próbują wygrać każdej kłótni

Są rozmowy, które zaczynają się od drobnej różnicy zdań, a kończą wielogodzinną wymianą argumentów. W pewnym momencie przestaje chodzić o rozwiązanie problemu. Liczy się już tylko to, kto będzie miał ostatnie słowo.

Osoby o wysokiej inteligencji emocjonalnej częściej dostrzegają moment, w którym dyskusja przestaje być konstruktywna. Rozumieją, że można mieć rację i jednocześnie nie przekonać drugiego człowieka. Można też nie zgadzać się z kimś, nie próbując za wszelką cenę zmieniać jego zdania.

Nie oznacza to rezygnacji z własnych przekonań. Chodzi raczej o świadomość, że nie każda różnica zdań wymaga zwycięzcy. Czasem zdanie „Widzę, że patrzymy na to inaczej” jest znacznie bardziej wartościowe niż kolejny argument wypowiedziany podniesionym głosem.

4. Nie zakładają od razu najgorszych intencji

Przyjaciółka nie odpisała na wiadomość. Partner wrócił z pracy milczący. Koleżanka z biura przywitała się wyjątkowo chłodno. Jak łatwo w takich chwilach pomyśleć: „Na pewno jest na mnie zła”, „Coś przede mną ukrywa” albo „Zrobiłam coś nie tak”.

Osoby o rozwiniętej inteligencji emocjonalnej starają się nie traktować pierwszej interpretacji jako jedynej możliwej prawdy. Wiedzą, że zachowanie drugiego człowieka może mieć wiele przyczyn, które niekoniecznie dotyczą ich samych. Ktoś może być zmęczony, zestresowany, zamyślony albo przeżywać trudny dzień.

Zamiast dopowiadać sobie całą historię, wolą zapytać. Ta umiejętność wiąże się z elastycznością poznawczą i regulacją emocji. Pozwala spojrzeć na sytuację z więcej niż jednej perspektywy, zanim pojawi się pochopna reakcja.

5. Nie udają, że nic się nie stało, kiedy coś naprawdę je zabolało

To być może najbardziej zaskakująca cecha. Inteligencja emocjonalna nie polega przecież na nieustannym zachowywaniu spokoju, uśmiechaniu się i tłumieniu nieprzyjemnych uczuć. Wręcz przeciwnie. Osoby, które dobrze rozumieją własne emocje, potrafią przyznać, że coś je zraniło, rozczarowało albo rozzłościło. Nie muszą udawać obojętności, żeby sprawiać wrażenie silnych.

Psycholog James Gross, zajmujący się regulacją emocji, wykazał w badaniach, że tłumienie ich zewnętrznych oznak nie działa tak samo jak zmiana sposobu interpretowania sytuacji. Ukrywanie emocji może ograniczyć ich widoczną ekspresję, ale niekoniecznie zmniejsza samo nieprzyjemne doświadczenie. Dlatego zamiast mówić „Nic się nie stało”, kiedy ewidentnie coś się stało, warto nauczyć się komunikować własne uczucia bez oskarżania innych. „Zabolało mnie to, co powiedziałeś” nie jest oznaką słabości. To sposób na szczerość, która nie musi prowadzić do konfliktu.

Inteligencja emocjonalna nie oznacza, że zawsze zachowujesz spokój

Warto pamiętać o jednej rzeczy – nawet osoby o bardzo rozwiniętych kompetencjach emocjonalnych czasami wybuchają, mówią coś niepotrzebnego albo reagują zbyt impulsywnie. Inteligencja emocjonalna nie jest gwarancją idealnego zachowania. Nie da się też rzetelnie ocenić jej poziomu wyłącznie na podstawie pięciu codziennych nawyków.

Znacznie ważniejsza jest umiejętność zauważenia własnej reakcji, zrozumienia jej przyczyn i – jeśli trzeba – naprawienia tego, co poszło nie tak. Czasami największym przejawem dojrzałości emocjonalnej nie jest zachowanie spokoju podczas kłótni, ale powrót do rozmowy i powiedzenie: „Przepraszam, poniosło mnie. Spróbujmy jeszcze raz”.

Źródło: Mayer J.D., Salovey P., Caruso D.R., „The Ability Model of Emotional Intelligence: Principles and Updates”, Emotion Review, 2016; Salovey P., Grewal D., „The Science of Emotional Intelligence”, Current Directions in Psychological Science, 2005; Gross J.J., „Antecedent- and Response-Focused Emotion Regulation: Divergent Consequences for Experience, Expression, and Physiology”, Journal of Personality and Social Psychology, 1998.


Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy

Dodaj swoje zdanie na ten temat

Twój mail nie zostanie nigdzie opublikowany