Nie chodzi o medycynę. Chodzi o obecność

Doula śmierci (znana też jako „death doula” lub „end-of-life doula”) to ktoś, kto wspiera umierającą osobę i jej bliskich — nie od strony medycznej, ale emocjonalnej. Po prostu jest obok. Pomaga oswoić lęk, uporządkować sprawy, czasem po prostu trzyma za rękę.

To rola, która w ostatnich latach zyskuje na znaczeniu. Coraz więcej osób mówi wprost – boimy się nie samej śmierci, ale samotności, która często jej towarzyszy.

Kidman przyznała, że w czasie choroby i odchodzenia mamy uderzyło ją właśnie to – jak bardzo potrzebna jest wtedy czyjaś spokojna, uważna obecność. Kogoś, kto nie musi niczego naprawiać, ale potrafi po prostu być.

Uczymy się rodzić świadomie. A co z umieraniem?

Przez lata dużo mówiliśmy o świadomym porodzie, wsparciu kobiet, obecności douli przy narodzinach. To była zmiana ważna i potrzebna. Dziś powoli zaczynamy mówić o drugim końcu tej samej drogi.

Bo choć śmierć jest naturalną częścią życia, wciąż pozostaje tematem wypieranym. Przeniesionym do szpitali, oddanym specjalistom, często pozbawionym bliskości. Tymczasem coraz więcej osób czuje, że to za mało. Chcemy, by ktoś był obok. Nie tylko jako lekarz, ale jako człowiek.

Trend, który mówi coś o nas

Rosnące zainteresowanie doulami śmierci nie jest przypadkiem. To odpowiedź na bardzo współczesne potrzeby – zmęczenie samotnością, potrzebę uważności, powrót do relacji, które nie są „zadaniowe”.

To także próba odzyskania kontroli nad czymś, co przez lata było poza naszym wpływem. Decyzja o tym, jak chcemy odchodzić — w ciszy, w obecności bliskich, bez pośpiechu — dla wielu osób staje się dziś równie ważna, jak decyzje dotyczące życia.

Śmierć jako część opowieści

Historia Nicole Kidman nie jest tylko ciekawostką ze świata gwiazd. Jest raczej pretekstem do czegoś większego — do rozmowy o tym, jak bardzo zmienia się nasze podejście do końca życia. Nie chodzi już nawet o to, żeby śmierć oswoić, ale
zwrócić uwagę na to, żeby nie przeżywać jej w samotności.

Zobacz także:

• „Przeżyłam śmierć kliniczną. Było mi bardzo ciężko wrócić, bo tam poczułam prawdziwą miłość”
• Dziewczynę, którą byłam zabrała choroba mojej mamy #herstory
• Te książki zmienią twoje podejście do życia. „Nie tylko Mały Książę”

Artykuł Nicole Kidman po śmierci mamy podjęła zaskakującą decyzję. Ten trend rośnie na całym świecie pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

1. Brak satysfakcji i wypalenie zawodowe

Jeśli każdego ranka wstajesz z niechęcią do pracy, a myśl o kolejnym dniu sprawia, że czujesz się przytłoczona, może to być sygnał, że wypaliłaś się zawodowo. Brak satysfakcji, chroniczne zmęczenie i poczucie, że twoja praca nie ma sensu, to poważne ostrzeżenia, które nie powinny być ignorowane.

2. Brak możliwości rozwoju

Czy czujesz, że utknęłaś w miejscu i nie masz możliwości awansu ani nauki nowych rzeczy? Brak rozwoju zawodowego może prowadzić do stagnacji i frustracji. Dobra praca powinna oferować wyzwania i przestrzeń do nauki – jeśli ich nie ma, być może warto poszukać nowych możliwości.

3. Nieodpowiednia atmosfera i kultura pracy

Toksyczne środowisko pracy może znacząco wpłynąć na twoje samopoczucie i efektywność. Jeśli w firmie panuje napięta atmosfera, relacje z przełożonymi i współpracownikami są trudne, a komunikacja jest pełna nieporozumień, może to być znak, że warto rozejrzeć się za nowym miejscem, gdzie będziesz czuć się lepiej.

4. Niedocenianie i brak uczciwego wynagrodzenia

Jeśli twoja praca jest wymagająca, ale nie jesteś za nią adekwatnie wynagradzana ani doceniana, może to być znak, że czas na zmiany. Pracodawca, który nie widzi wartości swoich pracowników i nie oferuje konkurencyjnego wynagrodzenia, może nie być najlepszym miejscem do budowania kariery.

5. Brak równowagi między pracą a życiem prywatnym

Praca powinna być ważną częścią życia, ale nie powinna całkowicie go dominować. Jeśli przez nadgodziny, nadmierny stres lub ciągłe obowiązki zawodowe nie masz czasu dla siebie, rodziny czy na odpoczynek, może to prowadzić do problemów zdrowotnych i obniżonej jakości życia. Warto zastanowić się, czy inna praca nie pozwoliłaby Ci na lepszą równowagę.

Kiedy podjąć decyzję?

Zmiana pracy to duży krok, ale jeśli większość z tych oznak dotyczy twojej sytuacji, warto poważnie rozważyć nową ścieżkę zawodową. Może to być awans w innej firmie, przebranżowienie lub nawet rozpoczęcie własnej działalności. Najważniejsze, abyś pamiętała, że masz wybór i zasługujesz na miejsce pracy, które będzie dla ciebie satysfakcjonujące i rozwijające.

Zobacz także:

• 5 zdań szefowej, które są jak alarm: „Czas zmienić pracę!”
• Syndrom oszusta – co to jest i jak się objawia? Psychologiczne mechanizmy, z którymi zmaga się wiele kobiet
• Jak założyć firmę (jednoosobową działalność gospodarczą) w 2025 roku? [PORADNIK KROK PO KROKU]

Artykuł Czy to czas na zmianę pracy? Jak rozpoznać, że warto zrobić krok do przodu? 5 oznak, że czas na zmianę pracy pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

Każda z nas zna ten moment, gdy kolejny dzień kończy się z uczuciem: „zrobiłam dużo, ale nic, co naprawdę ważne”. Wtedy pojawia się frustracja, rozproszenie, a czasem nawet wypalenie. Dlatego warto zatrzymać się i zadać sobie pytanie: czy moja praca działa dla mnie, czy ja tylko próbuję nadążyć za wszystkim?

Dobra wiadomość jest taka, że wystarczy kilka prostych zmian, by odzyskać kontrolę nad czasem i energią. Oto 7 sposobów na to, by pracować skuteczniej, spokojniej i z większą satysfakcją. Numer 4 naprawdę może cię zaskoczyć.

1. Zacznij dzień od jednego celu, nie od listy zadań

Nie wszystko musi być zrobione dziś. Wybierz jedno zadanie, które naprawdę przesunie cię do przodu – coś, co przyniesie widoczny efekt. Zrób to jako pierwsze, zanim świat zacznie czegoś od ciebie wymagać. Takie podejście zmniejsza chaos i buduje poczucie sprawczości. To tzw. metoda One Big Thing, której używają liderzy wielu firm, by nie rozpraszać energii na małe rzeczy.

2. Ustal „ramy dnia” i się ich trzymaj

Twój mózg lubi rytuały. Jeśli wiesz, że między 9 a 12 skupiasz się na pracy koncepcyjnej, a po południu na spotkaniach, łatwiej utrzymasz koncentrację. Stwórz dla siebie plan, który powtarzasz codziennie. To nie ograniczenie, tylko wyzwolenie. Dzięki temu przestaniesz marnować energię na decyzje typu „kiedy to zrobić?”.

3. Przestań multitaskować – to nie działa

Robienie kilku rzeczy naraz to mit produktywności. Twój mózg potrzebuje kilku minut, by przestawić się między zadaniami, więc każda przerwa to strata. Lepiej poświęć 25-50 minut jednemu zadaniu (np. w systemie Pomodoro), a potem zrób krótką przerwę. W efekcie zrobisz więcej i z mniejszym zmęczeniem.

4. Odpoczywaj zanim się zmęczysz

Tak, właśnie to może cię zaskoczyć. Największym błędem w pracy jest czekanie z przerwą do momentu, gdy czujesz, że „już nie możesz”. Profesjonaliści wiedzą, że regeneracja to część pracy, nie luksus. Zrób krótki spacer, posłuchaj muzyki, pomedytuj. Pięć minut realnego odpoczynku daje więcej niż godzina bezproduktywnego siedzenia nad ekranem.

5. Zadbaj o „higienę cyfrową”

Każde powiadomienie, dźwięk telefonu czy wiadomość na czacie to małe przecięcie twojego skupienia. Spróbuj pracy w trybie offline przez 60-90 minut dziennie – bez poczty i social mediów. W tym czasie zrób to, co wymaga najwięcej skupienia. Potem wróć do komunikatorów z poczuciem kontroli, a nie ciągłego „gaszenia pożarów”.

6. Ucz się mówić „nie”

To, co najbardziej kradnie czas, to nie social media, ale cudze priorytety. Nie wszystko, co pilne dla innych, jest ważne dla ciebie. Odmawianie to nie brak empatii – to dbanie o własną przestrzeń. Gdy nauczysz się mówić „nie” bez poczucia winy, odkryjesz, że wydajność rośnie sama z siebie, bo energia nie rozprasza się na nieistotne sprawy.

7. Zamykaj dzień z satysfakcją, nie z wyrzutami sumienia

Zanim wyłączysz komputer, zapisz trzy rzeczy, które dziś poszły dobrze. To prosty rytuał, który przenosi cię z trybu „ciągłego niedosytu” do stanu wdzięczności i realizacji. Dzięki temu następnego dnia łatwiej wejdziesz w rytm. Produktywność nie kończy się na liście „to do” – zaczyna się w głowie, od tego, jak postrzegasz własne sukcesy.

Nie potrzebujesz nowych aplikacji ani kursów z zarządzania czasem. Potrzebujesz uważności, prostoty i rytmu, który ci służy. Prawdziwa wydajność nie oznacza pracy bez przerwy, tylko pracy z sensem. A to, co naprawdę zwiększa efektywność, to nie presja, lecz równowaga.

Zobacz także:

5 zdań szefowej, które są jak alarm: „Czas zmienić pracę!”
Jak sztuczna inteligencja może ułatwić codzienne zadania?
Syndrom oszusta – co to jest i jak się objawia? Psychologiczne mechanizmy, z którymi zmaga się wiele kobiet

Artykuł 7 sposobów na zwiększenie swojej wydajności w pracy. Nr 4 na pewno cię zaskoczy pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

1. „Powinnaś się cieszyć, że w ogóle masz pracę”

To jedno z najbardziej toksycznych zdań, jakie może wypowiedzieć szefowa. Sprowadza pracownika do roli kogoś, kto ma być wdzięczny za sam fakt zatrudnienia, zamiast oczekiwać normalnych warunków i szacunku.

– To komunikat, który podcina skrzydła i pokazuje, że w firmie nie będzie miejsca na Twój rozwój – tłumaczy Anna Rajtner, psycholożka biznesu. Jeśli szefowa mówi takie słowa, traktuje pracę nie jako współpracę, ale łaskę.

2. „Tu zawsze tak było i nie zamierzam nic zmieniać”

Rozwój firmy zaczyna się od otwartości na nowe pomysły. Jeżeli każde twoje rozwiązanie spotyka się z blokadą i powtarzanym jak mantra stwierdzeniem „tu zawsze tak było”, to jasny znak, że zderzasz się ze ścianą.

– To zamknięcie na innowacje i sygnał, że twoja kreatywność nie jest w tej firmie potrzebna – komentuje doradca kariery Bartosz Wojciechowski. Brak przestrzeni na zmiany to brak przestrzeni na twój rozwój.

3. „Nie wiem, może powinnaś pracować więcej po godzinach?”

Sygnał alarmowy, który powinien obudzić w tobie wszystkie instynkty samozachowawcze. Oczekiwanie nadgodzin jako standardu, bez dodatkowego wynagrodzenia i bez szacunku dla twojego życia prywatnego, to prosta droga do wypalenia zawodowego. Jeśli takie zdanie pada częściej niż raz, możesz być pewna, że w tej firmie balans między pracą a życiem prywatnym nie istnieje.

4. „Twoje prywatne sprawy mnie nie interesują”

Brzmi profesjonalnie? Wcale nie. To jasny sygnał braku empatii. Każdy z nas jest człowiekiem – czasem zachoruje dziecko, czasem trzeba pilnie załatwić coś ważnego. Szefowa, która nie widzi w tobie człowieka, a jedynie trybik w maszynie, nie stworzy dla ciebie zdrowego miejsca pracy. Jeżeli przełożona podkreśla, że twoje życie prywatne jest dla niej zbędnym balastem, to naprawdę nie jest ktoś, dla kogo warto pracować.

5. „Na twoje miejsce czeka dziesięć innych osób”

To zdanie to już nie tylko sygnał alarmowy – to czerwona flaga powiewająca na cały etat. Szefowa, która grozi ci zastąpieniem, nie traktuje cię jak wartościowej osoby, tylko jak wymienialny element.

– W zdrowym miejscu pracy liczy się dialog i wspólne rozwiązywanie problemów, a nie zastraszanie – mówi Anna Rajtner, psycholożka biznesu.

Jeśli słyszysz takie zdanie, nie trać czasu. Lepiej poszukaj miejsca, w którym twój wysiłek i kompetencje będą doceniane.

Nie zawsze od razu wiemy, że praca w danej firmie nie jest dla nas. Czasem dopiero pojedyncze słowa szefowej pokazują prawdziwe oblicze miejsca, w którym jesteśmy. Jeśli usłyszysz któreś z tych zdań – potraktuj to jak sygnał alarmowy. Bo twoje zdrowie psychiczne i zawodowa satysfakcja są warte więcej niż jakiekolwiek stanowisko.

Zobacz także:

• Syndrom oszusta – co to jest i jak się objawia? Psychologiczne mechanizmy, z którymi zmaga się wiele kobiet
• Jak założyć firmę (jednoosobową działalność gospodarczą) w 2025 roku? [PORADNIK KROK PO KROKU]
• Workation – jak wybrać idealne miejsce na zdalną pracę?

Artykuł 5 zdań szefowej, które są jak alarm: „Czas zmienić pracę!” pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

O to zapytaliśmy Dawida Pasternaka – eksperta marketingu online i mentora biznesowego, który na co dzień uczy, jak wykorzystywać narzędzia cyfrowe do rozwijania marki i zarabiania w sieci.

1. Planowanie contentu? AI zrobi to z Tobą, ALE nie za Ciebie!

Masz pustkę w głowie, a powinieneś napisać posta, maila czy scenariusz do Reelsa? AI może pomóc. Narzędzia takie jak ChatGPT czy Notion AI są idealne, by rozwinąć pomysł, znaleźć strukturę treści, podsunąć nagłówki czy zaproponować CTA (ang. Call-To-Action tj. wezwanie do działania).

Tip od Dawida Pasternaka:
– Najpierw zadaj sobie pytanie: Co chcę, aby odbiorca zrobił po zobaczeniu mojej treści? AI świetnie zbuduje tekst pod ten cel – ale to Ty musisz mieć strategię.

2. Grafiki w Canvie? Zacznij od AI, potem dopracuj ręcznie

Canva od niedawna oferuje funkcję Magic Design, która na podstawie kilku słów kluczowych tworzy kompletne szablony grafik. Brzmi jak bajka – ale pamiętaj: nie wszystko, co generuje AI, pasuje do Twojej marki.

– AI nie zastąpi spójnej identyfikacji wizualnej. Twoje grafiki powinny być rozpoznawalne, nawet jeśli odbiorca nie widzi Twojego logo. Ustal kolory, fonty i układy – a potem korzystaj z AI, by przyspieszyć, nie zastępować kreację – zauważa Dawid Pasternak.

3. Automatyzacja komunikacji = więcej czasu na to, co ważne

Wiadomości do klientów, przypomnienia o webinarach, podziękowania za zakup e-booka… . To wszystko możesz zautomatyzować dzięki AI – na przykład z pomocą systemów e-mailowych ze sztuczną inteligencją (MailerLite, GetResponse, ConvertKit).

Dawid Pasternak radzi:
– Nie chodzi o to, by być mniej ludzkim – tylko by mieć więcej czasu dla klientów. Automatyzacje powinny działać w tle, a Ty skupiaj się na relacjach i wartościach.

4. AI wideo – tworzenie treści bez ekipy filmowej

Jeśli chcesz tworzyć Reelsy, rolki na Instagram czy YouTube Shorts, nie musisz być montażystą. Narzędzia jak CapCut, Canva Video czy TikTok AI potrafią same dobrać rytm, muzykę i przejścia. Ty wrzucasz materiał – one robią magię.

– AI skraca proces twórczy, ale to Ty nadajesz emocje i przekaz. Dobry materiał zaczyna się od pomysłu i wartości, nie efektów – zauważa Pasternak.

5. Analiza i optymalizacja – bo liczby nie kłamią

Sztuczna inteligencja pomaga też analizować dane: co się klika, co się sprzedaje, o czym chcą czytać odbiorcy. W narzędziach typu Metricool, Google Analytics 4 czy Creator Studio, AI podpowiada, co działa najlepiej i kiedy publikować, by zwiększyć zasięgi.
– Nie twórz w ciemno. Analizuj, wyciągaj wnioski, testuj. Nawet najlepszy pomysł przegra z konsekwentnie optymalizowaną strategią.

Sztuczna inteligencja nie zabierze Ci pracy. Ona oddaje Ci czas – pod warunkiem, że wiesz, po co tworzysz i dokąd zmierzasz. AI to wsparcie, nie magiczne rozwiązanie. Kluczem do sukcesu jest połączenie technologii ze strategią, wartościami i… Twoim głosem.

Chcesz działać szybciej, prościej i skuteczniej? Zacznij testować – z ciekawością i świadomością.

A jeśli nie wiesz od czego, oto rada od Dawida Pasternaka:

– Najpierw zaplanuj, co chcesz zautomatyzować lub usprawnić. Potem dobierz narzędzie. Nie odwrotnie. AI to tylko narzędzie – Ty jesteś strategiem.

Kim jest Dawid Pasternak?

Marketer i trener biznesowy, który od ponad dekady wspiera przedsiębiorców w rozwijaniu biznesów online. W swoim dorobku ma ponad 100 000 godzin szkoleń przeprowadzonych dla 14 000 kursantów. 

Twórca autorskich platform rozwojowych takich jak Akademia Sukcesu Beautylandia, Kampus Mistrzów, Akademia Produktów Cyfrowych oraz autor e-booka Instagram od podstaw. Strategia rozwoju konta od 0 do 10k followersów.

Na co dzień z pasją dzieli się wiedzą, jak prowadzić skuteczne działania marketingowe i generować zyski w sieci. Edukuje w zakresie social mediów i wykorzystywania narzędzi AI w działalności online.

Artykuł Jak sztuczna inteligencja może ułatwić codzienne zadania? pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

Próbne egzaminy, choć nie miały formalnych konsekwencji, były tak ważne dla abiturientów z poprzednich lat. Pozwalały sprawdzić nie tylko swoją wiedzę, ale też przygotować się mentalnie na stres, poznać arkusze, zrozumieć zasady punktacji i sprawdzić, jak wygląda egzaminacyjna rzeczywistość. W tym roku uczniowie tego nie doświadczą. Centralna Komisja Egzaminacyjna zdecydowała, że w grudniu 2025 r. nie odbędą się próbne matury.

– To jakiś żart? Próbna matura to była jedyna okazja, żeby zobaczyć, jak to wygląda na serio. Wiem, że mogę pisać próbne arkusze w domu, ale to nie to samo – komentuje z rozczarowaniem 18-letni Kacper, uczeń jednego z warszawskich liceów.

Informacja z Instagrama, którą potwierdziliśmy u źródła

Pierwsze informacje o decyzji CKE pojawiły się na popularnym edukacyjnym koncie na Instagramie @maturalni. To właśnie tam opublikowano wpis informujący, że w roku szkolnym 2025/2026 Centralna Komisja Egzaminacyjna nie planuje organizacji próbnych matur. Postanowiliśmy sprawdzić tę informację u źródła. Skontaktowaliśmy się bezpośrednio z CKE i otrzymaliśmy potwierdzenie:

Centralna Komisja Egzaminacyjna nie planuje w 2025 r. udostępniać materiałów (arkuszy, nagrań) do przeprowadzenia testu diagnostycznego w zakresie przygotowania do egzaminu maturalnego. Testy takie były przygotowywane i przeprowadzane w latach 2022–2024 ze względu na wdrażanie egzaminu maturalnego w nowej formule (Formuła 2023) lub ze względu na zmianę w 2024 r. podstawy programowej kształcenia ogólnego. Jeżeli chodzi o egzamin maturalny przeprowadzany w 2026 r. nie będzie w nim żadnych zmian względem roku 2025. Przygotowując się do egzaminu maturalnego, zdający mogą korzystać z materiałów udostępnionych na stronie internetowej CKE, w tym m.in.

– arkuszy wykorzystanych do przeprowadzenia egzaminu maturalnego w latach 2023–2025 (https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/egzamin-maturalny-w-formule-2023/arkusze/).

– informatorów o egzaminie maturalnym z poszczególnych przedmiotów (https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/egzamin-maturalny-w-formule-2023/informatory/)

– całego wachlarza materiałów dodatkowych służących do przygotowania do egzaminu maturalnego z danego przedmiotu oraz arkuszy pokazowych i diagnostycznych z lat ubiegłych (https://cke.gov.pl/egzamin-maturalny/egzamin-maturalny-w-formule-2023/materialy-dodatkowe/)

Dlaczego brak próbnych egzaminów to strata dla uczniów? 

Próbne matury były dla wielu uczniów ważnym momentem w przygotowaniach. Nie chodziło tylko o wynik, ale o możliwość doświadczenia warunków egzaminacyjnych bez realnej konsekwencji. To taka próba generalna przed jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu. Często dopiero podczas takiego egzaminu młodzież orientowała się, jak w ogóle wygląda takie egzamin, ile czasu realnie zajmuje wypełnienie arkusza i jak poradzić sobie z presją czasu. Dla nauczycieli to również był sygnał – co trzeba jeszcze powtórzyć, gdzie uczniowie mają luki.

– Jako mama maturzysty jestem bardzo rozczarowana. Takie egzaminy pozwalały realnie ocenić, ile pracy jeszcze przed nami. – mówi pani Marta, mama licealisty.

Jakie będą konsekwencje odwołania egzaminów próbnych?

Brak oficjalnych próbnych matur oznacza, że ciężar przygotowania spoczywa teraz w całości na szkołach i samych uczniach. Oczywiście można korzystać z arkuszy z lat ubiegłych, organizować wewnętrzne egzaminy w szkołach – jednak nie będzie to miało rangi oficjalnego ogólnopolskiego wydarzenia, jak dotychczasowe próbne matury CKE.

– To była taka symulacja egzaminu. Wszyscy się spinają, cisza jak makiem zasiał, komisja, zegarek i czysta kartka. Wtedy człowiek dopiero czuje, że to nie są przelewki – komentuje Kacper.

Kacper i inni uczniowie muszą się jednak pogodzić z tym, że próbnych matur 2026 nie będzie. A szkoda, bo dla wielu maturzystów był to kluczowy moment na drodze do najważniejszego egzaminu życia.

To zmiana, która może mieć realny wpływ na poziom przygotowania uczniów. Choć z pozoru to tylko „próba generalna”, dla wielu maturzystów była kluczowym etapem na drodze do najważniejszego egzaminu życia.

Artykuł Próbne matury 2026 odwołane. CKE potwierdza pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

Syndrom oszusta – co to znaczy?

Syndrom oszusta (ang. Impostor Syndrome) to stan, w którym osoba – mimo obiektywnych dowodów na swoje kompetencje, czuje się jak „oszustka”. Uważa, że jej osiągnięcia są wynikiem szczęścia, przypadku lub pomocy innych, a nie własnych umiejętności. Towarzyszy jej silny lęk, że prawda „wyjdzie na jaw”, a ona zostanie zdemaskowana jako niekompetentna.

Skąd się bierze syndrom oszusta?

Zjawisko to zostało opisane po raz pierwszy w latach 70. XX wieku przez psycholożki Pauline Clance i Suzanne Imes. Zaobserwowały one, że wiele kobiet odnoszących sukcesy zawodowe nie czuło się godnymi pochwał i nie potrafiło przypisać sukcesu sobie.

Główne przyczyny syndromu oszusta to:

• Wysokie wymagania w dzieciństwie np. presja na bycie „najlepszą uczennicą”, „grzeczną dziewczynką”
• Perfekcjonizm, czyli nieustanne dążenie do ideału i nierealistyczne standardy
• Porównywanie się z innymi, szczególnie w erze mediów społecznościowych
• Niska samoocena, czyli nieumiejętność zauważenia własnych sukcesów
• Brak wzorców np. kobiet na wysokich stanowiskach w danej branży

Najczęstsze objawy syndromu oszusta

Osoby cierpiące na ten syndrom często:

• bagatelizują własne osiągnięcia
• przypisują sukces czynnikom zewnętrznym (np. „miałam szczęście”, „to dzięki znajomościom”)
• odczuwają lęk przed porażką i krytyką
• nie wierzą w swoje kompetencje, nawet jeśli są obiektywnie wysokie
• unikają awansów, wystąpień publicznych, wyzwań
• czują się „zdemaskowane”, kiedy ktoś je chwali

Kogo dotyka syndrom oszusta?

Choć może dotknąć każdego, statystycznie częściej występuje u kobiet, zwłaszcza tych, które wchodzą do branż zdominowanych przez mężczyzn, łączą macierzyństwo z karierą lub startują z nowym projektem. Ale nie tylko, cierpią na niego również:

• studenci i studentki
• młodzi przedsiębiorcy
• artyści i twórcy
• pracownicy korporacji
• samotne matki i kobiety wracające na rynek pracy

Jak radzić sobie z syndromem oszusta?

1. Nazwij to, co czujesz

Świadomość, że istnieje coś takiego jak syndrom oszusta, to pierwszy krok. To nie „twoja wina”, to powszechne zjawisko, z którym mierzy się wiele osób.

2. Zbieraj dowody swoich kompetencji

Stwórz „folder sukcesu” – zapisuj pochwały, maile z uznaniem, dobre recenzje, ważne etapy. W momentach zwątpienia, sięgaj do niego.

3. Mów o tym

Porozmawiaj z kimś zaufanym: koleżanką, mentorem, terapeutą. Często samo wypowiedzenie tych lęków na głos pozwala je oswoić.

4. Przestań porównywać się z innymi

Widzisz tylko wierzchołek góry lodowej, nikt nie pokazuje wszystkich porażek, błędów i niepewności. Skup się na swojej drodze.

5. Zmień wewnętrzny dialog

Zamiast: „To był przypadek”, powiedz: „To efekt mojej pracy i kompetencji”. Przestań umniejszać samej sobie.

6. Rozważ terapię

Jeśli syndrom oszusta paraliżuje twoje działania, utrudnia ci rozwój zawodowy lub relacje, warto skorzystać z pomocy psychologa. Terapia poznawczo-behawioralna może pomóc zmienić sposób myślenia.

Cytaty, które trafiają w punkt:

„Nie jestem tym, kim myślisz, że jestem. I boję się, że kiedy się dowiesz, przestaniesz mnie cenić” – anonimowa wypowiedź osoby z syndromem oszusta

„Ludzie cierpiący na syndrom oszusta nie są oszustami – są zdolni, tylko w to nie wierzą”– Valerie Young, autorka książki „The Secret Thoughts of Successful Women”

Czy da się całkowicie pozbyć syndromu oszusta?

Nie zawsze, ale można go rozpoznać, zrozumieć i z nim pracować. Wielu ludzi sukcesu nadal go doświadcza, ale nie pozwala, by ich powstrzymał. Chodzi nie o to, by nigdy nie wątpić, ale by nie dać tej wątpliwości władzy nad sobą.

Zobacz też:

• Ruminacje – co to znaczy i jak wyłączyć gonitwę myśli?
• „To ja byłam uzależniona od niego, nie on ode mnie”. Współuzależnienie w związku – kiedy miłość boli bardziej niż samotność
• Afirmacje – co to takiego i czy naprawdę działają?

Artykuł Syndrom oszusta – co to jest i jak się objawia? Psychologiczne mechanizmy, z którymi zmaga się wiele kobiet pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

Sprawdź, jak krok po kroku założyć jednoosobową działalność gospodarczą (JDG), jakie dokumenty są potrzebne, co z ZUS-em i jakie ulgi możesz uzyskać jako początkujący przedsiębiorca.

Kto może założyć jednoosobową działalność gospodarczą?

Jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce może założyć każda osoba fizyczna, która:

• ukończyła 18 lat (lub ma ukończone 13 lat i zgodę opiekunów prawnych),
• ma pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych,
• posiada PESEL,
• nie została prawnie pozbawiona prawa do prowadzenia działalności (np. przez sąd),
• nie wykonuje działalności wymagającej specjalnych zezwoleń bez ich posiadania.

Krok 1: Rejestracja działalności w CEIDG

Rejestrację firmy przeprowadza się poprzez Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Formularz CEIDG-1 jest jednocześnie zgłoszeniem do:

• ZUS/KRUS,
• Urzędu Skarbowego,
• Głównego Urzędu Statystycznego (GUS).

Jak to zrobić?

1. Wejdź na www.biznes.gov.pl.
2. Zaloguj się profilem zaufanym lub e-dowodem.
3. Wypełnij wniosek CEIDG-1:
   • nazwa firmy (może być imię i nazwisko),
   • adres siedziby i wykonywania działalności,
   • kod PKD (rodzaj działalności),
   • forma opodatkowania,
   • data rozpoczęcia działalności,
   • dane do kontaktu i rachunku bankowego.

Wskazówka:

W nazwie firmy musi znaleźć się Twoje imię i nazwisko. Możesz dodać elementy dodatkowe, np. „Studio Graficzne Anna Kowalska”.

Krok 2: Wybór formy opodatkowania

Przy zakładaniu firmy musisz wskazać formę opodatkowania. W 2025 roku masz do wyboru:

• Skala podatkowa (12% i 32%) – dobra, jeśli masz niskie koszty i nie przewidujesz wysokich dochodów.
• Podatek liniowy (19%) – korzystny dla osób z wysokimi przychodami.
• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – uproszczona forma bez możliwości odliczania kosztów (stawka zależy od rodzaju działalności).

Dodatkowo możesz zarejestrować się jako płatnik VAT, jeśli:

• Twój obrót przekroczy w danym roku 200 000 zł,
• lub dobrowolnie chcesz być „vatowcem” (np. współpracujesz z firmami, które też są VAT-owcami).

Krok 3: Zgłoszenie do ZUS i wybór ubezpieczeń

Po rejestracji CEIDG jesteś automatycznie zgłaszany do ZUS, ale musisz dopełnić formalności:

• Zgłoszenie do ubezpieczeń: w ciągu 7 dni od założenia firmy złóż formularz ZUS ZUA (pełne ubezpieczenia) lub ZUS ZZA (tylko zdrowotne – jeśli pracujesz na etacie).
• Jeśli to twoja pierwsza firma, możesz skorzystać z ulg:
  • Ulga na start – 6 miesięcy bez składek na ZUS społeczny (płacisz tylko zdrowotne).
  • Preferencyjne składki ZUS – przez kolejne 24 miesiące po „uldze na start”.

Wysokość składek ZUS (2025 – orientacyjnie):

• ZUS zdrowotny – od ok. 380 zł (zależnie od dochodu),
• ZUS preferencyjny – ok. 330 zł (społeczny),
• ZUS pełny – ponad 1600 zł (społeczny + zdrowotny).

Krok 4: Księgowość i faktury

Prowadząc JDG, musisz:

• prowadzić ewidencję przychodów i kosztów (KPiR) lub uproszczoną księgowość (np. ryczałt),
• wystawiać faktury lub rachunki (np. przez darmowe programy typu Faktura.pl, iFirma),
• opłacać zaliczki na podatek dochodowy (miesięcznie lub kwartalnie),
• składać deklaracje VAT (jeśli jesteś vatowcem).

Możesz prowadzić księgowość samodzielnie lub zlecić ją księgowej/biuru rachunkowemu – koszt od ok. 150 zł/mies.

Krok 5: Rachunek bankowy i podpis elektroniczny

Dobrze jest założyć firmowe konto bankowe – nie jest obowiązkowe, ale ułatwia księgowość i rozliczenia.

Warto mieć też podpis elektroniczny lub profil zaufany, by załatwiać formalności przez internet – ZUS, US, CEIDG itp.

Bonus: Czy musisz mieć logo, stronę i marketing?

Formalnie nie – ale warto od razu zaplanować:

• nazwę i identyfikację wizualną firmy,
• stronę www lub profil firmowy w social mediach,
• wizytówkę w Google Moja Firma (dla firm lokalnych),
• strategię zdobywania klientów – przez SEO, media społecznościowe, polecenia.

Jak założyć firmę w 2025 – skrót

Zakładanie jednoosobowej działalności w 2025 roku jest szybkie, bezpłatne i proste. Dzięki elektronicznym formularzom i profilowi zaufanemu cały proces możesz przejść w jeden dzień – bez wychodzenia z domu.

Pamiętaj:

• Zarejestruj się w CEIDG.
• Wybierz odpowiednią formę opodatkowania.
• Zgłoś się do ZUS.
• Zadbaj o księgowość i formalności podatkowe.
• Rozwijaj swoją markę i… działaj!

Artykuł Jak założyć firmę (jednoosobową działalność gospodarczą) w 2025 roku? [PORADNIK KROK PO KROKU] pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

1. Len w roli głównej: lniany garnitur + top z dzianiny

Lniany garnitur (najlepiej w odcieniu beżu, szałwii lub błękitu) to absolutny must-have biurowego lata. Luźniejszy krój i naturalny materiał zapewniają komfort nawet przy 30°C. Pod spodem warto założyć dopasowany top z cienkiej dzianiny lub prążkowanej bawełny, by przełamać formalny charakter.

Buty: skórzane klapki typu mules lub klasyczne loafersy
Dodatki: minimalistyczna biżuteria, lniana torba typu shopper

2. Koszula oversize + spódnica midi z wiskozy

To idealny zestaw do biura, który pozwala oddychać skórze. Koszula może być klasyczna biała lub w delikatny print (np. mikrokratka lub cienkie paski). Spódnica midi na gumce lub z rozcięciem nada lekkości.

Buty: wiązane sandały na płaskiej podeszwie lub baleriny z siateczki
Dodatki: zegarek na cienkim pasku, torebka typu baguette

3. Sukienka koszulowa z paskiem

Lekka sukienka koszulowa z naturalnego materiału (bawełna, lyocell) to doskonała opcja „one piece” – zero kombinowania. Pionowe cięcia wysmuklają sylwetkę, a pasek w talii podkreśla proporcje.

Kolory sezonu: błękit, zgaszona zieleń, latte
Buty: espadryle na koturnie lub loafersy
Dodatki: delikatny łańcuszek, jasna listonoszka

4. Total white look: kuloty + bluzka z krótkim rękawem

Stylizacja w odcieniach bieli zawsze wygląda świeżo i luksusowo. Wybierz szerokie spodnie z wysokim stanem (np. z mieszanki lnu i wiskozy) i połącz je z bluzką o lekko pudełkowym kroju.

Buty: mokasyny lub skórzane sandały z zabudowanym przodem
Dodatki: okulary przeciwsłoneczne w stylu retro, pleciona torebka

5. Marynarka bez podszewki + satynowa spódnica

Wersja soft-office, czyli elegancja w letnim wydaniu. Marynarka bez podszewki to lżejszy odpowiednik klasycznej wersji. Połącz ją ze spódnicą o jedwabistym połysku i t-shirtem lub topem.

Buty: klasyczne czółenka lub saboty
Dodatki: cienki pasek, zegarek, biżuteria perłowa

6. Bluzka z bufkami + spodnie palazzo

Bufki i marszczenia to ukłon w stronę kobiecego stylu, który dobrze równoważy proste, szerokie spodnie palazzo. Taki zestaw wygląda profesjonalnie, ale ma w sobie dużo lekkości i nonszalancji.

Kolory: pudrowy róż, brzoskwinia, ecru
Buty: płaskie sandały z cienkich pasków lub czółenka z odkrytą piętą
Dodatki: kopertówka, subtelne kolczyki

7. Denim, ale biurowy: ciemne dżinsy + kamizelka

Dżinsy w ciemnym odcieniu (np. indigo) i bez przetarć mogą być częścią stylizacji biurowej – zwłaszcza w mniej formalnych firmach. Dodaj kamizelkę w formie gorsetu lub dłuższą, zapinaną na guziki.

Buty: mokasyny lub sneakersy w kolorze nude
Dodatki: apaszka, torebka typu tote

Letni dress code – o czym warto pamiętać?

Latem w biurze kluczowa jest równowaga między komfortem a profesjonalizmem. Unikaj zbyt krótkich szortów, głębokich dekoltów i cienkich ramiączek. Zamiast tego wybieraj naturalne tkaniny, jasne kolory i warstwowe stylizacje, które można łatwo dopasować do temperatury i klimatyzacji.

Dobrze dobrana stylizacja to nie tylko kwestia mody, ale też pewności siebie – a latem możesz czuć się swobodnie i wyglądać profesjonalnie jednocześnie.

Artykuł W co ubrać się do biura? 7 letnich stylizacji do pracy pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.

Wydawnictwo tradycyjne czy self-publishing?

Pierwszym krokiem jest wybór ścieżki wydawniczej. Od tego zależy nie tylko twoja kontrola nad procesem, ale i koszty.

Wydawnictwo tradycyjne – to model, w którym autor nie ponosi kosztów wydania. Wydawnictwo finansuje redakcję, korektę, skład, druk i dystrybucję książki. Autor otrzymuje honorarium (zwykle 5–10% ceny detalicznej egzemplarza), ale ma ograniczoną kontrolę nad okładką, kampanią promocyjną czy nawet ostatecznym tytułem.

Self-publishing – to forma samodzielnego wydania książki. Autor pokrywa wszystkie koszty, ale zachowuje pełne prawa do publikacji i zyskuje większy procent ze sprzedaży (nawet 100%, jeśli sprzedaje samodzielnie). To coraz popularniejsze rozwiązanie – zwłaszcza w dobie e-booków, mediów społecznościowych i możliwości druku na żądanie.

Ile kosztuje wydanie książki w modelu self-publishing?

Koszty zależą od wielu czynników: objętości książki, formatu, rodzaju papieru, liczby egzemplarzy, rodzaju oprawy i poziomu profesjonalizmu, na który się zdecydujesz. Oto szczegółowy przegląd etapów wraz z orientacyjnymi cenami:

1. Redakcja i korekta językowa
To etap nie do pominięcia, jeśli chcesz wydać książkę wysokiej jakości. Nawet najlepszy tekst wymaga redaktorskiej wprawy.

• Korekta językowa: 5–10 zł za 1000 znaków ze spacjami
• Redakcja (głębsza): 8–20 zł za 1000 znaków
  Przykład: książka o objętości 250 000 znaków (ok. 160–180 stron)
  Koszt korekty i redakcji: 3000–5000 zł

2. Skład i łamanie tekstu
To przygotowanie tekstu do druku – odpowiedni układ stron, marginesy, numeracja, typografia.

• Koszt składu: 500–1500 zł w zależności od długości i stopnia skomplikowania
  Ewentualnie więcej w przypadku książek z ilustracjami, tabelami lub elementami graficznymi.

3. Projekt okładki
Okładka sprzedaje książkę. Profesjonalny projekt z grafiką, typografią i grzbietem to inwestycja, która się opłaca.

• Koszt: 300–1000 zł (projekt z szablonu), 1000–2500 zł (projekt indywidualny)

4. Druk książki
Największy koszt fizycznej publikacji. Cena zależy od liczby stron, nakładu, formatu, rodzaju papieru i oprawy.

• Druk cyfrowy (nakład 100 egzemplarzy, miękka oprawa): ok. 10–20 zł za egzemplarz
• Druk offsetowy (większy nakład): cena za sztukę maleje przy wyższej liczbie egzemplarzy

Przykład:
100 egzemplarzy książki 180-stronicowej, format A5, papier offset 90g, okładka matowa
Koszt: 1500–2500 zł

5. ISBN i formalności
Numer ISBN nadawany jest bezpłatnie przez Bibliotekę Narodową. Jednak jeśli chcesz być widoczny w księgarniach, musisz zgłosić tytuł do bazy e-ISBN, dostarczyć egzemplarze obowiązkowe do bibliotek i zarejestrować się jako wydawca – to wymaga czasu, choć nie zawsze pieniędzy.

• ISBN: 0 zł
• Obsługa formalna przez pośrednika: 100–300 zł

6. Dystrybucja i promocja
To najbardziej zmienna część budżetu. Możesz promować się samodzielnie w mediach społecznościowych albo zainwestować w reklamy, artykuły sponsorowane, influencerów czy współpracę z księgarniami.

• Strona internetowa książki: 300–1000 zł
• Reklama w social mediach: od 200 zł wzwyż
• Współpraca z księgarnią internetową: zwykle pobierają 30–50% od sprzedaży
• Promocja w mediach branżowych: od 500 zł wzwyż

Ile kosztuje wydanie książki łącznie?

Dla książki o standardowej długości (ok. 180 stron A5) w modelu self-publishing, przy umiarkowanym nakładzie i profesjonalnym podejściu, koszt wydania może wyglądać następująco:

• Redakcja i korekta: 4000 zł
• Skład: 800 zł
• Okładka: 1000 zł
• Druk (100 egz.): 2000 zł
• Formalności: 200 zł
• Promocja (min.): 500 zł
  Łącznie: ok. 8500–10 000 zł

Można oczywiście obniżyć koszty, np. korzystając z darmowych narzędzi do składu (jak Canva czy Atticus), wybierając tańszą drukarnię lub wykonując część pracy samodzielnie. Ale warto pamiętać, że jakość książki wpływa na jej odbiór i sprzedaż.

A co z e-bookiem?

E-booki to tańsza forma wydania książki, ale nadal wymagają redakcji, korekty i okładki. Nie płacisz za druk, ale nadal musisz zainwestować w:

• Skład e-booka (formaty ePUB, MOBI, PDF): 300–800 zł
• Okładkę: 300–1000 zł
• Korektę i redakcję: jak przy wersji papierowej

Łączny koszt wydania e-booka może wynieść od 3000 do 6000 zł

Czy warto wydać książkę samodzielnie?

Wydanie książki we własnym zakresie to inwestycja – zarówno finansowa, jak i emocjonalna. Ale daje też dużą satysfakcję, kontrolę nad treścią i możliwość dotarcia do konkretnej grupy odbiorców. W dobie mediów społecznościowych i sprzedaży online coraz więcej autorów z sukcesem publikuje książki bez udziału dużych wydawnictw.

Self-publishing sprawdza się zwłaszcza w przypadku:

• książek eksperckich, branżowych, poradników
• powieści dla wąskiej, ale zaangażowanej grupy
• autorów budujących markę osobistą
• książek dla dzieci i książek edukacyjnych

Ile kosztuje wydanie książki? W modelu tradycyjnym – nic, ale też nie masz nad wszystkim kontroli. W modelu self-publishing – od 3000 zł (w wersji minimalistycznej) do 15 000 zł (z pełną promocją i wysokim nakładem).

Wybór ścieżki zależy od twoich celów, budżetu i gotowości do samodzielnej pracy. Pamiętaj jednak, że książka to nie tylko koszt – to także inwestycja w twoją markę, wizerunek i marzenie, które warto spełnić.

Artykuł Ile kosztuje wydanie książki? Przewodnik dla początkujących autorów pochodzi z serwisu ohmydaily.pl.